NGÀY TẬN THẾ TRONG KINH THÁNH: TỪ LỜI TIÊN TRI ĐÁNG SỢ ĐẾN THÔNG ĐIỆP CỦA HY VỌNG

rong lịch sử phát triển của Ki tô giáo, ngày tận thế luôn là một đề tài gây nhiều tranh cãi và thu hút sự quan tâm của không chỉ các tín đồ mà còn cả giới nghiên cứu. Khái niệm này xuất hiện nhiều lần trong Kinh Thánh, đặc biệt là trong sách Khải Huyền – cuốn sách cuối cùng của Tân Ước, với những mô tả sinh động và đầy ấn tượng về những điềm báo và các sự kiện sẽ xảy ra vào thời điểm kết thúc của nhân loại.
Theo các tiên tri trong Kinh Thánh, ngày tận thế sẽ được báo hiệu bởi một loạt các dấu hiệu  đặc biệt. Trước hết là sự xuất hiện của bốn kỵ sĩ trong Khải Huyền: kỵ sĩ cưỡi ngựa trắng tượng trưng cho chiến thắng và sự chinh phục, kỵ sĩ cưỡi ngựa đỏ mang theo chiến tranh và đổ máu, kỵ sĩ cưỡi ngựa đen đại diện cho nạn đói và sự khan hiếm, và cuối cùng là kỵ sĩ cưỡi ngựa xanh xám mang đến cái chết và địa ngục. Tiếp theo sẽ là những thảm họa thiên nhiên kinh hoàng như động đất, núi lửa phun trào, mặt trời tối đen như bao tải vải thô, mặt trăng đỏ như máu.
Các dấu hiệu khác bao gồm sự xuất hiện của con thú có bảy đầu từ biển trồi lên, mang số hiệu 666 – được cho là hiện thân của Satan. Một trận chiến khủng khiếp sẽ nổ ra tại Armageddon giữa các lực lượng thiện và ác. Christ sẽ tái lâm trong vinh quang, xét xử toàn thể nhân loại. Người công chính sẽ được cứu rỗi và sống trong Vương quốc Thiên Chúa, còn kẻ tội lỗi sẽ bị ném vào hồ lửa đời đời.
Tuy nhiên, khi nghiên cứu sâu về bối cảnh lịch sử và văn hóa của thời kỳ các sách Kinh Thánh được viết ra, nhiều học giả đã đưa ra những luận điểm cho rằng những mô tả về ngày tận thế chủ yếu mang tính biểu tượng. Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng sách Khải Huyền được viết trong bối cảnh Kitô hữu đang bị đế quốc La Mã đàn áp dữ dội. Do đó, ngôn ngữ và hình ảnh apocalyptic được sử dụng như một cách để truyền đạt thông điệp hy vọng và niềm tin vào chiến thắng cuối cùng của điều thiện.
Các nhà thần học hiện đại như Rudolf Bultmann đã phát triển phương pháp “demythologizing” (giải thiêng) để giải thích các văn bản Kinh Thánh. Theo đó, những mô tả về ngày tận thế cần được hiểu trong bối cảnh thế giới quan của người xưa, và thông điệp chính yếu nằm ở ý nghĩa tâm linh sâu xa bên trong chứ không phải ở lớp vỏ văn tự bên ngoài. Họ lập luận rằng mục đích của các đoạn văn này là để khuyến khích đức tin và lòng trung thành với Chúa trong mọi hoàn cảnh, chứ không phải để tiên đoán chính xác về tương lai.
Từ góc độ khoa học, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều hiện tượng được mô tả trong các tiên tri về ngày tận thế có thể được giải thích bằng các sự kiện tự nhiên như nhật thực, nguyệt thực, động đất, núi lửa phun trào. Việc diễn giải chúng như dấu hiệu của ngày tận thế phản ánh sự hiểu biết hạn chế về khoa học tự nhiên của người xưa. Hơn nữa, qua hàng nghìn năm lịch sử, đã có rất nhiều lần người ta tiên đoán ngày tận thế sẽ xảy ra vào một thời điểm cụ thể, nhưng tất cả đều không chính xác.
Các nhà sử học cũng chỉ ra rằng niềm tin vào ngày tận thế không phải là độc quyền của Ki tô giáo mà xuất hiện trong nhiều nền văn hóa và tôn giáo khác nhau trên thế giới. Điều này cho thấy đây là một mô típ phổ biến phản ánh nỗi lo sợ và hy vọng cơ bản của con người về sự kết thúc và tái sinh. Trong Ki tô giáo, nó được diễn đạt qua ngôn ngữ và hình ảnh đặc thù của truyền thống Do Thái – Ki tô giáo.
Từ góc độ tâm lý học, các nhà nghiên cứu nhận thấy niềm tin vào ngày tận thế thường trỗi dậy mạnh mẽ trong những thời kỳ khủng hoảng và bất ổn xã hội. Nó đáp ứng nhu cầu tâm lý tìm kiếm ý nghĩa và trật tự trong một thế giới đầy hỗn loạn, cũng như khao khát công lý khi người thiện gặp khổ nạn còn kẻ ác được thịnh vượng. Niềm tin này mang lại hy vọng rằng cuối cùng công lý sẽ được thực thi và người công chính sẽ được đền bù xứng đáng.
Việc giải thích các tiên tri về ngày tận thế theo hướng biểu tượng không làm giảm đi giá trị và ý nghĩa của chúng. Ngược lại, nó giúp chúng ta thấu hiểu sâu sắc hơn những thông điệp quan trọng mà các văn bản này muốn truyền tải.
Thứ nhất là sự kêu gọi sống có trách nhiệm và đạo đức, bởi mỗi người sẽ phải chịu trách nhiệm về hành động của mình.
Thứ hai là niềm tin vào chiến thắng cuối cùng của điều thiện trước cái ác, dù hiện tại có nhiều bất công và đau khổ.
Thứ ba là lời nhắc nhở về tính hữu hạn của mọi sự và sự cần thiết phải sống có ý nghĩa trong hiện tại. Thay vì lo lắng về thời điểm kết thúc, điều quan trọng là tập trung vào việc sống tốt mỗi ngày.
Thứ tư là giá trị của hy vọng và niềm tin vào một tương lai tốt đẹp hơn, giúp con người vượt qua những thử thách và khó khăn trong cuộc sống.
Một bài học quan trọng khác là sự cần thiết phải thận trọng và khiêm tốn khi giải thích các văn bản tôn giáo cổ xưa. Thay vì hiểu theo nghĩa đen một cách cứng nhắc, cần đặt chúng trong bối cảnh lịch sử và văn hóa thích hợp để nắm bắt được ý nghĩa sâu xa. Điều này cũng nhắc nhở chúng ta tránh rơi vào chủ nghĩa cuồng tín và cực đoan khi giải thích giáo lý tôn giáo.
Cuối cùng, câu chuyện về ngày tận thế trong Ki tô giáo còn là lời kêu gọi về trách nhiệm bảo vệ môi trường và xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Thay vì thụ động chờ đợi sự kết thúc, con người cần chủ động hành động để ngăn chặn những “dấu hiệu tận thế” do chính mình gây ra như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường hay chiến tranh hạt nhân. Đây mới chính là cách thể hiện đức tin đích thực và có ý nghĩa trong thế giới hiện đại.
Như vậy, quan niệm về ngày tận thế trong Ki tô giáo, khi được hiểu một cách sâu sắc và toàn diện, không phải là nguồn gốc của nỗi sợ hãi và thụ động mà là động lực để sống có trách nhiệm và ý nghĩa hơn. Nó nhắc nhở chúng ta về giá trị của đạo đức, niềm tin, hy vọng và hành động tích cực vì một thế giới tốt đẹp hơn. Đó mới chính là thông điệp cốt lõi mà các văn bản tôn giáo cổ xưa muốn truyền tải đến con người mọi thời đại.

Giác Minh
Yêu Mình, Yêu Người, Vô cùng, vô điều kiện.